(Đã dịch) Văn Ngu Chí Thượng - Chương 348: Lựa chọn
Sau cuộc trò chuyện với Trương Hải Lôi hôm nay, Tất Hạ về đến nhà mà lòng mãi không thể bình tĩnh. Anh bị lay động bởi hoài bão lớn lao và hành động phấn đấu vì điện ảnh Hoa Hạ của Trương Hải Lôi, hay có lẽ là vì việc nhắc đến đề tài Tây Du Ký mà nhớ lại một câu chuyện xưa nào đó, chính Tất Hạ cũng không thể hiểu rõ. Nhưng anh biết, tâm trí mình giờ đây ��ang lãng du, bay thật xa, thật xa.
《Tây Du Ký》 không nghi ngờ gì là một tác phẩm vĩ đại, được xưng tụng là một trong Tứ Đại Danh Tác. Sức ảnh hưởng của nó vô cùng rộng lớn, được mọi người giải đọc thành nhiều tư tưởng có tầm ảnh hưởng sâu rộng.
Có người cho rằng Tây Du Ký chỉ là một cuốn tiểu thuyết thần tiên ma quái đầy phấn khích, như sách truyện thiếu nhi, được các bé vô cùng yêu thích. Lại có người nói rằng 《Tây Du Ký》 là cách Ngô Thừa Ân trong bối cảnh chính trị triều Minh mục nát lúc bấy giờ, mượn chuyện thần tiên ma quái để phản ánh tình hình chính trị đương thời, biểu đạt những ý tưởng sâu sắc trong lòng mình.
Thuở nhỏ, Tất Hạ cũng từng xem qua những cuốn sách tranh, truyện tranh 《Tây Du Ký》, rất thích Tôn Ngộ Không trong đó, tin rằng chẳng mấy ai không thích nhân vật này. Đại náo thiên cung, Kim Cô Bổng, Hỏa nhãn kim tinh... đều là những nội dung quen thuộc với mọi người. Nhưng dần dà khi trưởng thành, đối với Tây Du Ký và các nhân vật trong đó, anh cũng từ từ có những cảm nhận sâu sắc hơn, không còn đơn thuần coi nó là một cuốn truyện tranh nữa.
Hôm nay, việc Trương Hải Lôi chỉ ra đề tài này, cộng thêm sự va chạm quan điểm về 《Tây Du Ký》 khi hai người thảo luận, đã khơi gợi lại những ý tưởng về Tây Du Ký trong tiềm thức Tất Hạ.
Dù là trong thực tế hay thế giới ký ức, đối với 《Tây Du Ký》 đều có rất nhiều cách nhìn, và nó đã nhiều lần được chuyển thể thành nhiều phim truyền hình, điện ảnh. Tương đối mà nói, trong thế giới ký ức, việc khai thác về 《Tây Du Ký》 dường như sâu sắc hơn một chút.
Năm 1994, 《Đại Thoại Tây Du》 của Lưu Vĩ Cường đã khởi động trào lưu khai thác những khía cạnh ẩn sâu trong Tây Du Ký. Năm 2000, tác giả mạng nổi tiếng Kim Hà Tại với bộ 《Ngộ Không Truyện》 đã dẫn dắt mọi người đi sâu vào nội tâm một Tôn Ngộ Không khác biệt. Đến năm 2013, 《Tây Du Hàng Ma Thiên》 của Châu Tinh Trì lại mang đến cho mọi người một câu chuyện bi tình tiền truyện của Tây Du. Đây là con đường giải đọc Tây Du Ký trải dài hơn hai mươi năm, khiến việc giải đọc 《Tây Du Ký》 trong thế giới ký ức lại rẽ sang một con đường khác.
Trong loạt tác phẩm giải đọc Tây Du Ký này, 《Đại Thoại Tây Du》 không nghi ngờ gì là một tác phẩm mang tính định hình. Bộ phim này có một vị trí không thể thay thế trong lòng khán giả thế giới ký ức. 《Đại Thoại Tây Du》 thực ra không phải là hài nhảm, trái lại, đó là một ngụ ngôn về nhân sinh được thiết kế tinh tế. Một ngụ ngôn về cái được, cái mất, về giấc mơ và sự hy sinh, về số mệnh.
Bên dưới cái vỏ bọc "hài nhảm" là một nội hàm sâu sắc mà cuộc đời không dễ dàng chấp nhận.
《Đại Thoại Tây Du》 bắt đầu bằng tiếng cười, kết thúc bằng giọt lệ. Khởi đầu là phong cách vô li đầu đặc trưng của Châu thị. Chư thần tiên mỗi người một vẻ, ồn ào, náo nhiệt khắp nơi. Những lời thoại gây cười chen vào không phải là hiếm.
Đến đoạn kết, câu nói tổng kết cả bộ phim: "Kìa, người đó trông lạ lùng thật." "Đúng vậy. Trông hắn cứ như một con chó."
Một con chó hiền lành, phải nhẫn nhịn vì lợi ích toàn cục.
Đây là một bộ phim không bao giờ phai màu, một hài kịch bi thương, một bộ phim có thể khiến người ta cảm nhận được sự tuyệt vọng và bất đắc dĩ. Nó nói cho chúng ta biết, những điều bất lực trong cuộc đời là điều bình thường đến nhường nào.
Chính vì có 《Đại Thoại Tây Du》 mới có một loạt các bộ phim và tiểu thuyết ăn theo. Rất nhiều cư dân mạng, kể cả tác giả 《Ngộ Không Truyện》 Kim Hà Tại, đều là ‘fan cuồng hài nhảm’. Chính vì có một tình cảm đặc biệt với Ngộ Không như vậy, 《Ngộ Không Truyện》 mới trở nên ăn khách. Chính vì có những người hâm mộ phong cách hài nhảm đó, mới có những miêu tả sâu sắc về Ngộ Không.
《Ngộ Không Truyện》 khác với 《Tây Du Ký》, ít nhất nó cho chúng ta thấy thế giới nội tâm của Tôn Ngộ Không. Khi Tôn Ngộ Không nắm chặt dải lụa của Tử Hà, rốt cuộc tâm đã nguội lạnh, khi ấy, dù có yêu Tử Hà hay không, hắn cũng tuyệt đối không còn là một con khỉ đá vô tri vô giác nữa. "Mỗi người khi sinh ra đều nghĩ rằng hôm nay mọi thứ tồn tại chỉ vì mình. Khi hắn phát hiện mình sai lầm, hắn bắt đầu trưởng thành." Tác giả đã viết như vậy trong sách.
Ai cũng không dám khẳng định Tôn Ngộ Không có từng trải nghiệm thấu đáo như vậy hay không, ai cũng không biết hắn có thật sự chưa từng yêu Tử Hà hay không. Mọi người chỉ biết rằng khi đọc đến đoạn Ngộ Không đau khổ, chắc chắn nhiều cô gái sẽ rơi lệ. Đây là một thời đại thiếu vắng anh hùng. Những người xứng đáng với danh xưng anh hùng quá ít ỏi, cho nên mọi người càng thêm khao khát anh hùng xuất hiện, dù là anh hùng trong những câu chuyện thần thoại cũng được. Tôn Ngộ Không vốn chính là một anh hùng, chứ không phải chàng trai yếu đuối trong phim ngôn tình. Một Ngộ Không như vậy mới là Ngộ Không chúng ta yêu thích, dám yêu dám hận.
《Ngộ Không Truyện》 lưu truyền rộng rãi một phần là nhờ sắc thái "hài nhảm" đậm đặc của nó. Tính giải trí cao. Toàn bộ cuốn sách vận dụng thủ pháp lãng mạn, hết sức khoa trương những điều có thể xảy ra, do đó rất thu hút người đọc. Như những cụm từ "mấy vạn vạn", "mấy triệu triệu"..., chỉ riêng những từ ngữ đó cũng đủ khiến người ta phải suy ngẫm.
Đến năm 2013 trong thế giới ký ức, khi 《Tây Du Hàng Ma Thiên》 do Kim Hà Tại (tác giả 《Ngộ Không Truyện》) biên kịch và Châu Tinh Trì đạo diễn ra rạp, bộ phim khoác chiếc áo "dành cho trẻ em" này lại hoàn toàn không giống một tác phẩm dành cho trẻ em chút nào. Xuyên suốt bộ phim, điều đạo diễn muốn truyền tải chỉ là một câu nói: một vạn năm là quá dài, chỉ tranh giành sớm chiều.
Cả bộ phim mang đậm tính kịch, thực chất là dùng những gam màu đậm đặc để khắc họa thêm một "Tử Hà tiên tử", sau đó hủy diệt nàng, lần này đến cả lông tóc cũng không còn. Dùng một đoạn kịch bản dài để khắc họa một cặp đôi "nữ mạnh mẽ, nam kiêu ngạo lả lơi", rồi khi thời cơ chín muồi thì hủy diệt nó – đây là thủ pháp thông thường của phim ngôn tình bi kịch. Dùng những cảnh đặc hiệu hoành tráng để tạo nên một Tôn Ngộ Không đỉnh thiên lập địa, yêu khí ngút trời, dám một trận chiến với Như Lai, sau đó lại chiêu an hắn – đây là cái gọi là "Tây Du Ký phiên bản Hàng Ma". Mỹ nhân chỉ dùng để giết, anh hùng chỉ dùng để chiêu an, tình cảm chỉ dùng để chia cắt!
Yêu cầu của Trương Hải Lôi khi��n Tất Hạ một lần nữa sắp xếp lại những ký ức trong đầu mình. Giống như phần lớn những người từng xem 《Đại Thoại Tây Du》 đều bị tư tưởng của nó ảnh hưởng, thì sự lý giải của Tất Hạ về Tây Du Ký cũng đã sớm rẽ theo con đường này rồi, điều đó không liên quan đến đúng sai!
Tất Hạ vẫn luôn rất tự tin, nhưng dù tự tin đến mấy, anh cũng không cho rằng mình tài giỏi hơn một thế giới hay một dân tộc. Dù là 《Đại Thoại Tây Du》, 《Ngộ Không Truyện》 hay 《Tây Du Hàng Ma Thiên》, tất cả đều đã trải qua sự kiểm nghiệm của thị trường thế giới.
Tạm gác 《Ngộ Không Truyện》 sang một bên, chỉ xét riêng hai bộ phim điện ảnh này, xét về doanh thu phòng vé thì 《Tây Du Hàng Ma Thiên》 chắc chắn cao hơn nhiều. Với 220 triệu đô la Mỹ doanh thu toàn cầu và 1,24 tỷ nhân dân tệ doanh thu nội địa, đó quả là một kỳ tích. Nhưng nếu Trương Hải Lôi muốn dùng nó để tạo tiếng vang trong giới điện ảnh chính thống châu Âu, thì 《Tây Du Hàng Ma Thiên》 chắc chắn không phải là một lựa chọn tốt.
Không tính doanh thu nội địa, trên phạm vi toàn cầu bộ phim này chỉ thu về vỏn vẹn 1 triệu nhân dân tệ, và chiếu tại Mỹ ba ngày chỉ đạt 7.456 đô la, thực sự là quá thấp.
Nguyên nhân chính yếu cho việc này hẳn là sự khác biệt văn hóa. Người nước ngoài có nhận ra được Đoàn tiểu thư là Quan Âm hay đệ tử Quan Âm đến để thử thách và độ hóa Huyền Trang không? Người nước ngoài có nhận ra vị sư phụ béo phì của Huyền Trang chính là hóa thân của Phật Tổ Như Lai không? Nếu không nhận ra những điều đó, họ sẽ cảm thấy Đoàn tiểu thư nói lời yêu thương nhung nhớ và vị sư phụ béo phì biết trước mọi thứ như một lỗi hệ thống (bug), cốt truyện lộn xộn, khó hiểu. Không có sự bồi đắp từ văn hóa thần thoại Tây Du, họ sẽ thấy bộ phim vô căn cứ, vô vị, không hấp dẫn; những tình tiết hài vô li đầu, những điểm cười tệ cũng đều không hiểu; hiệu ứng ma thuật và kỹ xảo đặc biệt cũng khó lọt vào mắt, không có điểm nhấn nào.
Trở lại với 《Đại Thoại Tây Du》, xét về mặt cốt truyện, 《Đại Thoại Tây Du》 chắc chắn có những tuyến tình tiết ẩn chứa sâu xa hơn. Nhưng những nút thắt mà nó ẩn chứa không liên quan gì đến bản thân Tây Du Ký, mà đều ẩn dụ những điều trong cuộc sống thực. Điểm này lại khá phù hợp với điện ảnh chủ lưu thế giới. Nhưng 《Đại Thoại Tây Du》 cũng không phải không có vấn đề, trái lại, nó có rất nhiều vấn đề.
Đầu tiên, khi 《Đại Thoại Tây Du》 ra mắt vào năm 1994, thành tích thực sự không tốt. Có thể nói đây là một bộ phim thất bại. Nhưng sau vài năm, cùng với sự nổi lên của DVD, 《Đại Thoại Tây Du》 bị chia làm hai tập Thượng và Hạ lại bất ngờ nổi tiếng nhanh chóng. Ở cả Trung Quốc đại lục lẫn khu vực châu Á, nó đã tạo nên một làn sóng cuồng nhiệt.
Vì sao 《Đại Thoại Tây Du》 lại thất bại ban đầu, rồi sau vài năm mới bất ngờ trở nên nổi tiếng? Tất Hạ cho rằng, xét về tầm tư tưởng, những điều muốn biểu đạt trong 《Đại Thoại Tây Du》 đã vượt khỏi thời đại bấy giờ. Mà vài năm sau đó, loại tư tưởng này của nó lại vừa vặn được giới sinh viên nội địa lúc bấy giờ tán thành. Những sinh viên này đã nhìn thấy rất nhiều điều của chính mình trong bộ phim. Vì thế, nó được tôn sùng và lan truyền rộng rãi. Hơn nữa, loại tư tưởng mà bộ phim thể hiện – như lòng tham lớn ham lợi nhỏ, hay đủ loại mâu thuẫn – luôn là một đề tài xã hội trường tồn và không bao giờ lỗi thời. Vì thế, sự kinh điển của bộ phim mới có thể kéo dài mãi mãi.
Mặt khác, điểm thất bại khác của 《Đại Thoại Tây Du》 là thời lượng phim quá dài, lại chia thành hai tập Thượng và Hạ, điều này khiến người xem cảm thấy khó hiểu. 《Đại Thoại Tây Du》 trước khi quay, thực ra đã nhận được sự chú ý rất lớn. Khi ấy, 'Tinh gia' đang ở thời kỳ đỉnh cao, tập đầu tiên công chiếu, chỉ trong vài ngày đã đạt hơn 20 triệu doanh thu phòng vé. Nhưng vì phim bị chia làm hai phần, trong khi chưa có phần hai để kết thúc, nên phần đệm của phần một trở nên khó hiểu, khiến khán giả như lạc vào sương mù. Do đó, sau khi sự mới mẻ qua đi vài ngày, doanh thu phòng vé của 《Đại Thoại Tây Du》 chỉ dừng lại ở hơn 20 triệu. Đến khi tập hai công chiếu, sự quan tâm của mọi người đối với nó đã không còn nữa, vì ấn tượng 'không hay' ban đầu đã hình thành, nên tập hai ra rạp được vài ngày đã thảm hại rồi.
Đến khi DVD nổi lên, một đĩa DVD 《Đại Thoại Tây Du》 gồm hai tập Thượng và Hạ, tổng cộng ba giờ, chỉ với năm đồng tiền, trở nên vô cùng đáng giá. Hơn nữa có thể dành ba giờ đồng hồ để xem bất cứ lúc nào, khiến người xem cảm thấy vô cùng th��a mãn. Đây cũng là một nguyên nhân khác khiến nó bùng nổ nhờ DVD.
So với 《Tây Du Hàng Ma Thiên》, 《Đại Thoại Tây Du》 có một ưu thế rõ ràng hơn: đó là, 《Đại Thoại Tây Du》 đã trải qua kiểm nghiệm thị trường, và sức ảnh hưởng của nó ở khu vực châu Á so với 《Tây Du Hàng Ma Thiên》 thì tốt hơn không biết bao nhiêu lần. Còn về việc tạo tiếng vang trong giới điện ảnh Âu Mỹ, điều đó sẽ phụ thuộc vào nỗ lực của Tất Hạ và những người khác.
Đồng thời, Tất Hạ cũng vô cùng mong chờ có thể đưa bộ phim này lên màn ảnh rộng, bởi vì nó thực sự quá kinh điển. Một bộ phim như vậy không thể chỉ tồn tại trong suy nghĩ của anh, mà nên được nhiều người biết đến hơn. Nghĩ đến đây, lòng Tất Hạ dâng trào cảm xúc khó tả.
Tất cả nội dung bản dịch này thuộc về truyen.free, nơi nuôi dưỡng tâm hồn người đọc bằng những câu chuyện ý nghĩa.