Franz trầm giọng hỏi: “Ý các người là, Đông Phi các người cho rằng chỉ dựa vào thực lực của mình thôi cũng có thể đối phó với Bồ Đào Nha, thậm chí cả Anh và Pháp đứng sau lưng họ sao?”

Số lượng binh lính không đồng nghĩa với sức chiến đấu, đặc biệt trong thời đại này. Các cường quốc đông dân như Đế quốc Ottoman, Viễn Đông và Ấn Độ đều đã chứng minh rằng chiến thuật biển người không còn hiệu quả. Dĩ nhiên, Phổ cũng từng cho thấy nếu quân đội được hiện đại hóa, số lượng vẫn có thể tạo ra khác biệt – nhưng điều kiện tiên quyết là quân đội đó phải thực sự hiện đại.

Vị Đại sứ Đông Phi đáp: “Bệ hạ, nói tóm lại, Bồ Đào Nha tuyệt đối không phải đối thủ của Đông Phi. Dĩ nhiên, chúng tôi cũng hy vọng Đế quốc Áo–Hung có thể hỗ trợ đôi chút về ngoại giao.”

Franz hỏi tiếp: “Thế các người muốn ta giúp thế nào về ngoại giao?”

“Chúng tôi hy vọng quý quốc có thể gây một chút áp lực ngoại giao lên Anh và Pháp. Chiến tranh có thể nổ ra, nhưng hai nước kia không được phép điều hải quân đến hỗ trợ Bồ Đào Nha. Nếu họ làm vậy, chúng tôi cũng sẽ có biện pháp đáp trả.”

Điều này khiến Franz cảm thấy hứng thú: “Các người muốn đáp trả lại hai cường quốc hàng đầu thế giới? Thế các người có gì làm con bài mặc cả?”

Đại sứ Đông Phi đáp: “Chúng tôi có thể nhắm vào các thuộc địa của Anh và Pháp tại khu vực gần Đông Phi – như Mũi Hảo Vọng của Anh, Madagascar của Pháp, và các vùng ở eo biển Mandeb. Ba nơi này đều nằm sát bên chúng tôi. Nếu cần thiết, chúng tôi có thể tiến vào các khu vực đó, gây thiệt hại nặng nề cho Anh và Pháp.”

Franz nghe vậy thì giật mình, hai mắt lóe sáng: “Nếu các người thật sự làm vậy, ta tin Anh và Pháp sẽ phát điên. Họ chắc chắn sẽ dốc toàn lực đối phó với các người!”

Nếu kế hoạch của Đông Phi thành công, mối liên hệ giữa châu Âu và châu Á sẽ lập tức bị cắt đứt. Trừ khi Anh–Pháp chịu đi đường vòng qua Bắc Mỹ hoặc trở lại con đường bộ cổ xưa qua Á–Âu, điều đó sẽ chỉ mang lại lợi ích cho Mỹ và Nga.

Dĩ nhiên, nếu Đông Phi thật sự làm được như vậy, các cường quốc khác chắc chắn cũng sẽ không ngồi yên. Đức, Nga, và Mỹ – chẳng nước nào không muốn nhân cơ hội này để gây sức ép với Anh–Pháp. Còn riêng Đế quốc Áo–Hung thì lại đang ở tình thế khó xử – địa lý bất lợi, tinh thần quốc gia yếu, thực lực chưa thể phát huy hết.

Franz trầm ngâm: “Nếu các người thành công thật, cục diện thế giới có thể sẽ xuất hiện những biến động khó lường. Nhưng ta sẽ giúp các người làm cầu nối với Anh–Pháp. Dù sao, ai cũng có giới hạn, không đến mức xé bỏ thể diện.”

Franz là người luôn thận trọng trước những biến động quốc tế, đặc biệt khi Áo–Hung chưa chuẩn bị đầy đủ. Kế hoạch của Đông Phi quả thật quá táo bạo. Hiện giờ, tốt nhất là không nên để Anh–Pháp và Đông Phi đánh nhau thật sự, mà phải kiểm soát mức độ chiến tranh. Ông cũng không cho rằng kế hoạch của Đông Phi là chuyện hoang đường; có khi trong tương lai, chính Áo–Hung lại có thể tận dụng nó.

Đại sứ Đông Phi nói thêm: “Bệ hạ, chỉ dựa vào quý quốc thì e rằng chưa đủ để khiến Anh–Pháp e dè. Hay là chúng ta lôi kéo cả Đức và Nga cùng tham gia?”

Franz gật đầu: “Đức thì có thể xem xét. Còn Nga... Nga hiện vẫn đang có chiến tranh, điều họ lo nhất bây giờ là Áo–Hung sẽ xen vào bán đảo Balkan. Mối quan hệ của chúng ta với Nga hiện rất phức tạp.”

“Chỉ cần có Áo–Hung và Đức thôi là đủ rồi. Như vậy là hai đánh hai, chúng ta có thể cân bằng được sức mạnh của Anh và Pháp. Còn lại thì phải xem Đông Phi và Bồ Đào Nha tự giải quyết ra sao,” Franz nói.

Liệu Đông Phi có đáng để nâng đỡ hay không, còn tùy vào giá trị chiến lược và tiềm năng quân sự của họ. Nếu Đông Phi có thể đánh bại Bồ Đào Nha, họ sẽ có vị thế đáng kể trong cộng đồng quốc tế, ít nhất cũng ngang hàng với Mexico hay Brazil. Còn nếu đến Bồ Đào Nha cũng không thắng nổi, thì chỉ mãi là thuộc địa, không có tư cách ngẩng mặt trên trường quốc tế.

Tháng 5 năm 1878, Áo–Hung và Đức, cùng Anh và Pháp, họp kín tại Paris để bàn về vấn đề Đông Phi – Bồ Đào Nha. Họ kết luận rằng: chiến tranh cần được khống chế quy mô, các nước thứ ba không được trực tiếp can dự. Kết quả cuối cùng sẽ dựa hoàn toàn vào thực lực hai bên trong chiến trường.

Đông Phi dĩ nhiên không được mời – đây là cuộc họp riêng giữa bốn cường quốc. Người lo lắng nhất lại là Nga, vì họ tưởng rằng bốn nước kia đang âm mưu liên thủ đối phó mình, đặc biệt khi Nga vừa giành thắng lợi trong Chiến tranh Nga–Thổ.

Thực ra họ đoán cũng chẳng sai. Bốn nước này đều cho rằng chiến tranh Nga–Thổ cần phải kết thúc, bởi bán đảo Balkan đã độc lập, và Nga lại chiếm thêm một phần lãnh thổ của Ottoman ở vùng Caucasus. Ai cũng hiểu rằng không thể để Nga bành trướng quá mức – duy trì sức mạnh nhất định của Ottoman mới có thể giúp Anh–Pháp kiềm chế liên minh Đức–Áo–Nga.

Cuộc họp đã xong, nhưng Anh–Pháp vẫn chưa định rõ thời điểm khai chiến. Họ không muốn để Bồ Đào Nha chủ động tuyên chiến với Đông Phi, vì như vậy quá nguy hiểm.

Bồ Đào Nha vốn đã yếu hơn Đông Phi, nếu đánh công khai, chính diện thì chẳng khác nào tự sát. Do đó, cách duy nhất để chiếm ưu thế là đánh trước mà không tuyên chiến.

Theo kế hoạch, quân đội Bồ Đào Nha ở Angola và Mozambique được lệnh điều động, trong khi tình báo Đông Phi tăng cường theo dõi các dấu hiệu bất thường dọc bờ biển.

Không lâu sau, thông qua phân tích dữ liệu hải trình và tàu thuyền của Bồ Đào Nha, Đông Phi phát hiện rằng quân địch có khả năng cao sẽ chọn tuyến sông Zambezi, đặc biệt là thành Tait ở bờ phải, làm tiền tuyến để tập kết binh lực và vật tư.

Thành Tait là một trong những thành phố quan trọng nhất của Bồ Đào Nha tại Mozambique, từng là thủ phủ tỉnh Tete. Thành phố được xây dựng từ năm 1531, từng là căn cứ mở rộng vào nội địa châu Phi của người Bồ Đào Nha, và là trung tâm giao thông, công nghiệp và thương mại. Trước khi bị Bồ Đào Nha đô hộ, nơi đây vốn là trung tâm buôn bán của người Swahili.

Tait nằm dọc sông Zambezi, từng là trung tâm giao dịch vàng và ngà voi ở Mozambique. Tuy nhiên, kể từ khi Đông Phi trỗi dậy, các tuyến thương mại nội địa bị cắt đứt, khiến thành phố này dần suy tàn.

Tait phát triển chủ yếu nhờ giao thông thủy. Đây là điểm khởi đầu của tuyến đường sông Zambezi hạ lưu. Từ Tait, có thể đi thẳng hơn hai trăm cây số ra Ấn Độ Dương, nên nơi này nghiễm nhiên trở thành trung tâm thương mại chiến lược.

Cũng vì thế mà Mozambique càng coi trọng Tait, nhất là sau khi Kleiman đưa ra kế hoạch chiến lược – Tait được xem là điểm tựa chiến lược.

“Nếu muốn đánh bại Đông Phi từ trung tâm, thì tuyệt đối không thể bỏ qua tuyến Zambezi này. Chỉ cần kiểm soát được bờ nam con sông, chúng ta có thể cắt đôi Đông Phi. Sau đó chỉ cần phong tỏa thêm tuyến bộ phía bắc hồ Malawi, sẽ chia Đông Phi thành ba mảnh.”

“Kế hoạch thì tốt, nhưng bản đồ của các người có chính xác không đấy?” Kleiman hỏi.

Bản đồ nội lục châu Phi của người Bồ Đào Nha vốn chỉ là những tuyến đường do các đoàn thương nhân lập ra, đánh dấu vài bộ lạc dọc đường, vốn là những khách hàng cũ của họ. Nhưng phần lớn các bản đồ này đều cũ kỹ, mơ hồ, vẽ tay thô sơ. Từ khi Đông Phi cấm người Bồ Đào Nha hoạt động trong nội địa, các cuộc khảo sát cũng ngừng lại. Nhiều bản đồ đã hơn chục năm tuổi, hầu hết đều lỗi thời, vì Đông Phi từng đánh dẹp dữ dội các bộ tộc bản địa ở vùng Zimbabwe.

Đông Phi phong tỏa các tuyến thương mại nội địa, ép thương nhân Bồ Đào Nha phải chuyển sang buôn bán tại các cảng được chỉ định, chủ yếu ở cửa sông Ruvuma. Thành ra, đến nay Bồ Đào Nha gần như mù tịt về tình hình nội địa châu Phi.

Những trang truyện hấp dẫn này, được chuyển ngữ tận tâm, thuộc về truyen.free.